Trong nhiều vụ cháy, lực lượng tại chỗ chính là yếu tố quyết định khả năng khống chế đám cháy ngay từ những phút đầu tiên. Nếu được phát hiện sớm và xử lý đúng cách bằng bình chữa cháy xách tay, nhiều sự cố có thể được kiểm soát trước khi lan rộng, hạn chế thiệt hại về người và tài sản.

Đối với các doanh nghiệp, nhà máy, kho vận, trung tâm thương mại hay tòa nhà văn phòng, việc trang bị bình chữa cháy là yêu cầu bắt buộc. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là người lao động và lực lượng bảo vệ phải biết cách sử dụng đúng kỹ thuật, đúng loại bình và đúng tình huống.

Vì Sao Cần Thành Thạo Kỹ Năng Sử Dụng Bình Chữa Cháy?

Khi xảy ra cháy nổ, thời gian phản ứng chỉ được tính bằng giây. Nếu xử lý kịp thời trong giai đoạn ban đầu, nguy cơ cháy lan sẽ giảm đáng kể.

Việc thành thạo kỹ năng sử dụng bình chữa cháy giúp:

• Khống chế đám cháy ngay từ khi mới phát sinh.
• Bảo vệ tính mạng con người.
• Giảm thiểu thiệt hại tài sản.
• Hỗ trợ công tác sơ tán an toàn.
• Tăng hiệu quả phối hợp với lực lượng Cảnh sát PCCC.

Đối với nhân viên bảo vệ, đây là một trong những kỹ năng nghiệp vụ quan trọng nhất, bởi họ thường là lực lượng đầu tiên phát hiện và tiếp cận hiện trường sự cố.

Các Loại Bình Chữa Cháy Thông Dụng Hiện Nay

1. Bình Chữa Cháy Bột (ABC)

Đây là loại bình phổ biến nhất tại các doanh nghiệp và mục tiêu bảo vệ.

Công dụng

Chữa cháy hiệu quả đối với:

• Chất rắn: gỗ, giấy, vải, nhựa.
• Chất lỏng dễ cháy: xăng, dầu, dung môi.
• Thiết bị điện hạ thế.

Ưu điểm

• Dễ sử dụng.
• Giá thành hợp lý.
• Hiệu quả với nhiều loại đám cháy khác nhau.
• Phù hợp với hầu hết công trình dân dụng và công nghiệp.

2. Bình Chữa Cháy CO₂

Loại bình này sử dụng khí CO₂ nén để dập lửa bằng cách làm giảm nồng độ oxy và hạ nhiệt độ vùng cháy.

Công dụng

Phù hợp với:

• Phòng máy chủ.
• Tủ điện.
• Trung tâm dữ liệu.
• Thiết bị điện tử.

Lưu ý quan trọng

• Không cầm trực tiếp vào loa phun kim loại.
• Có thể gây bỏng lạnh nghiêm trọng.
• Không sử dụng trong không gian quá kín và thiếu thông gió.

3. Bình Chữa Cháy Foam

Bình foam thường được sử dụng để xử lý các đám cháy chất lỏng dễ cháy như:

• Xăng dầu.
• Hóa chất.
• Dung môi công nghiệp.

Loại bình này ít phổ biến hơn tại các văn phòng thông thường nhưng thường xuất hiện trong nhà máy, kho hóa chất hoặc khu vực có nguy cơ cháy chất lỏng cao.

Cấu Tạo Cơ Bản Của Bình Chữa Cháy

Mặc dù có nhiều chủng loại khác nhau, hầu hết các bình chữa cháy xách tay đều bao gồm:

• Thân bình.
• Van xả.
• Chốt an toàn.
• Vòi hoặc loa phun.
• Đồng hồ áp suất (đối với bình bột).

Trước khi sử dụng, cần kiểm tra tình trạng bình, tem kiểm định và áp suất để đảm bảo thiết bị vẫn hoạt động tốt.

Nguyên Tắc An Toàn Khi Chữa Cháy

Một sai sót nhỏ trong quá trình chữa cháy có thể khiến người xử lý gặp nguy hiểm.

Khi sử dụng bình chữa cháy, cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

1. Đứng đầu hướng gió

Điều này giúp tránh khói, khí nóng và hóa chất chữa cháy thổi ngược vào người.

2. Giữ khoảng cách phù hợp

Khoảng cách an toàn thường từ 1,5 đến 2 mét để vừa đảm bảo hiệu quả phun vừa tránh nguy cơ bỏng nhiệt.

3. Luôn quan sát lối thoát nạn

Không để bản thân rơi vào tình trạng bị đám cháy chặn đường thoát hiểm.

4. Không cố chữa cháy khi vượt khả năng kiểm soát

Nếu đám cháy phát triển nhanh hoặc xuất hiện nguy cơ nổ:

• Kích hoạt báo động.
• Gọi số 114.
• Hướng dẫn sơ tán theo phương án PCCC của cơ sở.
• Chờ lực lượng chuyên nghiệp đến hỗ trợ.

Quy Trình PASS – Tiêu Chuẩn Quốc Tế Trong Sử Dụng Bình Chữa Cháy

PASS là nguyên tắc được áp dụng rộng rãi trong công tác đào tạo PCCC trên toàn thế giới.

P – Pull (Rút Chốt An Toàn)

Giữ bình ở tư thế thẳng đứng và rút chốt niêm phong.

Nếu quên thao tác này, bình sẽ không thể hoạt động.

A – Aim (Hướng Vòi Vào Gốc Lửa)

Đưa vòi phun hướng trực tiếp vào gốc đám cháy.

Không phun vào phần ngọn lửa vì sẽ làm giảm hiệu quả dập cháy.

S – Squeeze (Bóp Van Xả)

Bóp mạnh tay cầm để kích hoạt dòng chất chữa cháy.

Duy trì thao tác liên tục và ổn định.

S – Sweep (Quét Ngang)

Di chuyển vòi phun từ trái sang phải, từ ngoài vào trong cho đến khi đám cháy được dập tắt hoàn toàn.

Hướng Dẫn Sử Dụng Theo Từng Loại Bình

Đối Với Bình Bột

• Lắc nhẹ bình trước khi sử dụng.
• Phun liên tục vào gốc lửa.
• Bao phủ toàn bộ vùng cháy.
• Theo dõi hiện trường sau khi dập tắt để tránh cháy lại.

Đối Với Bình CO₂

• Cầm đúng phần tay cầm cách nhiệt.
• Không chạm vào loa phun.
• Phun ngắt quãng khi cần thiết.
• Không đứng quá gần đám cháy.

Những Sai Lầm Nghiêm Trọng Cần Tránh

Trong quá trình đào tạo lực lượng bảo vệ, SEKIN ghi nhận nhiều lỗi nghiệp vụ có thể làm giảm hiệu quả chữa cháy hoặc gây nguy hiểm cho người thực hiện.

Các lỗi thường gặp gồm:

• Phun sai hướng gió.
• Phun vào ngọn lửa thay vì gốc lửa.
• Quên rút chốt an toàn.
• Đứng quá gần đám cháy.
• Hoảng loạn và bỏ vị trí khi chưa có chỉ đạo.

Vai Trò Của Lực Lượng Bảo Vệ Trong Công Tác PCCC

Tại các mục tiêu như nhà máy, kho vận, khu công nghiệp, trung tâm thương mại và tòa nhà văn phòng, nhân viên bảo vệ không chỉ thực hiện nhiệm vụ kiểm soát an ninh mà còn là lực lượng phản ứng ban đầu trong các tình huống khẩn cấp.

Lực lượng bảo vệ cần:

• Thường xuyên kiểm tra hệ thống PCCC.
• Kiểm tra tình trạng bình chữa cháy.
• Phát hiện sớm nguy cơ cháy nổ.
• Tham gia diễn tập định kỳ.
• Thành thạo kỹ năng chữa cháy ban đầu.
• Phối hợp sơ tán và cứu nạn cứu hộ.

Đây cũng là nội dung đào tạo bắt buộc trong chương trình huấn luyện nghiệp vụ của SEKIN dành cho nhân viên bảo vệ tại các mục tiêu.

Kết Luận

Bình chữa cháy xách tay là phương tiện PCCC cơ bản nhưng có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc xử lý các sự cố cháy nổ giai đoạn đầu. Tuy nhiên, hiệu quả của thiết bị không nằm ở việc được trang bị mà nằm ở khả năng sử dụng đúng kỹ thuật của người vận hành.

Mỗi doanh nghiệp cần tổ chức đào tạo định kỳ, diễn tập thực tế và kiểm tra kỹ năng sử dụng bình chữa cháy cho lực lượng tại chỗ. Việc chuẩn bị tốt hôm nay có thể quyết định khả năng bảo vệ con người và tài sản khi sự cố xảy ra vào ngày mai.